Ochrona własności intelektualnej

Wszystko co kiedykolwiek wymyślił człowiek może być przedmiotem własności intelektualnej. Ochrona własności intelektualnej odnosi się do dwóch kategorii: ochrony praw autorskich i własności przemysłowej. Pierwsza z nich to prawa autorskie i prawa pokrewne. Prawa autorskie dotyczą autora, czyli utworów literackich i artystycznych zapisanych, wykonanych oraz nagranych. Prawa pokrewne dotyczą wszystkich osób zaangażowanych w rozpowszechnianie, wykonanie i promowanie utworów: artystycznych wykonań, fonogramów i wideogramów, nadawania programów radiowych i telewizyjnych oraz pierwszych wydań. Z kolei własność przemysłowa to wszelkie: wynalazki, wzory przemysłowe i użytkowe, znaki towarowe, oznaczenia geograficzne, topografie układów scalonych. Prawa własności przemysłowej są przyznawane przez właściwy do tego urząd. W Polsce zajmuje się tym Urząd Patentowy. Prawa autorskie nie wymagają składania wniosków do urzędu. Aby utwór podlegał ochronie praw autorskich powinien spełniać dwa kryteria: musi być wynikiem indywidualnej twórczości i musi być unikalny. Drugim warunkiem jest utrwalenie utworu w jakiejś formie.
patent
Autor: Janet Lindenmuth
Źródło: http://www.flickr.com
Ochrona własności przemysłowej obejmuje: projekty wynalazcze, znaki towarowe, oznaczenia geograficzne. Wśród projektów wynalazczych rozróżnia się wynalazki (pomysł przedstawiony za pomocą nowego innowacyjnego rozwiązania technicznego), wzory użytkowe, wzory przemysłowe i topografię układu scalonego. Zgłoszenie wynalazku do Urzędu Patentowego skutkuje jego opatentowaniem, co łączy się z uprawnieniami do wyłącznego wykorzystywania oraz uzyskiwania korzyści finansowych. Wzory użytkowe dotyczą również rozwiązania technologicznego z naciskiem na nowość i przydatność. O ile w patencie główny nacisk kładziony jest na innowacyjność o tyle wzory użytkowe kładą nacisk na funkcjonalność. Przykładem wzoru użytkowego może być: zapalniczka, rower i zamek do drzwi.

Wzory przemysłowe skupiają się głównie na ochronie zewnętrznej postaci wyrobu: kształtu, zdobienia, koloru. Przykładem wzorów przemysłowych są: fasony spodni i sukienek, meble, ozdobne czcionki.

Topografia układu scalonego to ochrona innowacyjnego rozmieszczenia elementów. Jednym z przykładów topografii układu scalonego jest program komputerowy - jwp.pl

Znaki towarowe to znaki graficzne (wyraz, rysunek, kompozycja kolorystyczna lub - propozycje - forma przestrzenna), melodia lub sygnał dźwiękowy. Są one na tyle unikatowe, że jednoznacznie kojarzą się z konkretną marką. Przykładami znaków towarowych mogą być loga firm i hasła reklamowe.

Oznaczenia geograficzne wskazują na nazwę regionu, miejsca lub - sprawdź to - państwa. Oznaczenie geograficzne używane jest do podkreślenia przynależności terytorialnej towaru. Przykładem mogą być pierniki toruńskie lub koronki z Koniakowa -



W czasach znacznie łatwiejszego rozpowszechniania treści za pomocą technologii, zagadnienie zabezpieczenia praw autorskich i własności przemysłowej nie może być przez nikogo umniejszana. Ochrona własności intelektualnej nie obejmuje bowiem tylko wynalazców, autorów utworów a także ich wydawców. Użytkownik kultury nie jest bierny, ale aktywnie uczestniczy we współtworzeniu kultury. Prawa autorskie zabezpieczają również publikacje na stronach internetowych statystycznych obywateli nie dopuszczając do plagiatów.